ေမာ္ဒန္ရွင္းတမ္းႏွင့္ ျမန္မာကဗ်ာျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈ


နိဒါန္းစကား
၁။         ဤစာအုပ္ငယ္မွာ ရနံ႕သစ္မဂၢဇင္း(၁၉၉၅-ေအာက္တုိဘာလ)တြင္ ပါ၀င္ခဲ့ေသာ ကၽြန္ေတာ္၏ ေမာ္ဒန္ရွင္းတမ္း ေဆာင္းပါႏွင့္ က်န္ေဆာင္းပါးအခ်ဳိ႕ကုိ စုစည္းထုတ္ေ၀လုိက္သည့္ စာအုပ္ငယ္ျဖစ္ပါသည္။ အမွန္အတုိင္းေျပာရလွ်င္ ကၽြန္ေတာ္အ့အေနျဖင့္ စာေပသေဘာတရားေရးရာကိစၥမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတ္သတ္လုိေသာ ဆႏၵမရွိပါ။ စာေရးသူ၊ ကဗ်ာ ေရးသူတစ္ဦးအေနျဖင့္ စာေပသေဘာတရားတခ်ဳိ႕ကုိ လက္လွမ္းမီသမွ် အနည္းအက်ဥ္းေလ့လာခဲ့ပါေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ့္မိတ္ေဆြတစ္ဦး(ျမတ္သစ္) မၾကာခဏ တရားခ်သလုိ ကုိယ့္ဘာသာကုိယ္ သိလွ်င္ပင္ ကိစၥၿပီးသည္ဟု ယူဆကာ လြတ္ကင္းၿငိမ္းေအးစြာ ေနထုိင္လုိသူသာျဖစ္ပါသည္။ ကဗ်ာေလာက၊ စာေပေလာကကုိ လမ္းညႊန္ေရး၊ ကယ္တင္ေရးစသည့္အလုပ္တုိ႕မွာ (ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ႏွင့္ လားလားမွမသက္ဆုိင္ေသာ) စာေပေလာက၏ ေရွ႕ေဆာင္ပုဂၢိဳလ္ ႀကီးမ်ား၊ စာေပသူရဲေကာင္းမ်ား၏ ကိစၥဟုသာ ထင္မွတ္သူျဖစ္ပါသည္။ သုိ႕ေသာ္ အေၾကာင္းေၾကာင္းေသာ အေၾကာင္း ေၾကာင္းတုိ႕ေၾကာင့္ (ကၽြန္ေတာ္ မေနတတ္တာလည္း အပါအ၀င္) ေမာ္ဒန္ရွင္းတမ္းေဆာင္းပါးကုိ ေရးျဖစ္ခဲ့ရာမွ ဆက္စပ္ ႏီွးႏြယ္ကာ ကၽြန္ေတာ့္ေဆာင္းပါးမ်ားစာရင္းမွာလည္း ရွည္လ်ားလာရျပန္ပါသည္။
၂။         ကၽြန္ေတာ္တုိ႕သည္ အယူအဆတစ္ရပ္ကုိ တင္ျပေသာအခါ တိက်ျပတ္သားစြာ တာ၀န္အျပည့္အ၀ယူကာ တင္ျပ ရေသာသေဘာရွိပါသည္။ (မျပတ္မသား၊ ေ၀့လည္ေၾကာင္ပတ္ မရွင္းမလင္းေျပာဆုိေနၾကသည့္အတြက ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ စာေပျပႆနာမ်ားမွာ မရွည္လ်ားသင့္ဘဲ ရွည္လ်ား၊ မ႐ႈပ္ေထြးသင့္ဘဲ ႐ႈပ္ေထြးေနသည္ဟု ယူဆရပါသည္။) ထုိသုိ႕ ျပတ္သားတိက်စြာ ေျပာဆုိရာ၌ မလႊဲသာမေရွာင္သာ အမည္နာမ၊ ပုဂၢိဳလ္တစ္စုံတစ္ရာ၊ တစ္စုတစ္ဖြဲ႕တုိ႕ႏွင့္ ၿငိစြန္းပတ္ သတ္မႈ ရွိေကာင္းရွိႏုိင္ပါလိမ့္မည္။ ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ ထုိသူမ်ားကုိ ရန္ေထာင္ပလႊား ေစာ္ကားလုိစိတ္ အနည္းငယ္မွ် မပါေၾကာင္း ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားလုိပါသည္။ တေလာကပင္ ကဗ်ာမိတ္ေဆြတစ္ဦးက “ခင္ဗ်ားက ဒီတစ္ခါ ဒဂုန္တာရာ ကုိ ေထာက္ခံလုိက္ပါသလား” ဟုေျပာပါသည္။ ဒဂုန္တာရာအဆုိျဖစ္ေသာ “ကဗ်ာဆုိတာ ရြတ္ဆုိဖုိ႕မဟုတ္၊ ဖတ္ဖုိ႕” ဆုိေသာ စကားကုိ မၾကာမီက ကၽြန္ေတာ့္ေဆာင္းပါတစ္ပုဒ္တြင္ ေထာက္ခံေရးသားလုိက္သည္ကုိ ရည္ရြယ္ေျပာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
            ထုိမိတ္ေဆြ သေဘာမေပါက္သည္မွာ ကၽြန္ေတာ္သည္ ဒဂုန္တာရာဆန္႕က်င္ေရးသမား မဟုတ္ဟူေသာအခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ ဒဂုန္တာရာ၏ အဆုိအမိန္႕မ်ားထဲမွာ တခ်ဳိ႕-
            (က) ကာရန္မပါလွ်င္ စကားေျပအဆင့္ ေလွ်ာက်သြားလိမ့္မည္။
                   (ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ကာရန္ပါေသာ္လည္း ကဗ်ာျဖစ္သည္ဟု ယုံၾကည္၍)
            (ခ) ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဆုိတာ ေခတ္ၿပိဳင္ခံစားမႈကုိ ေရးဖြဲ႕ထားျခင္း။
                 (ေခတ္ၿပိဳင္ခံစားမႈျဖင့္ ေခတ္ၿပိဳင္အေျခအေနကုိ ေမာ္ဒန္သမားမ်ားသာမဟုတ္ဘဲ အစဥ္အလာ သ႐ုပ္မွန္
                 သမားမ်ားကပါ ေရးဖြဲ႕ေနျခင္း၊ ေရးဖြဲ႕ႏုိင္ခြင့္ရွိျခင္း)
            စသည့္ အခ်က္တုိ႕ကုိသာ လက္မခံႏုိင္ေၾကာင္း ကန္႕ကြက္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါသည္။ (ဒဂုန္တာရာ၏ အျခားစာေပအယူ အဆမ်ားကုိမူ ကၽြန္ေတာ္အဓိကထား ေရးသားေနေသာ ေမာ္ဒန္ျပႆနာႏွင့္ အက်ဳံးမ၀င္သျဖင့္ ေ၀ဖန္ေျပာဆုိရန္ ဆႏၵ မရွိပါ) ဒဂုန္တာရာ၏ အဆုိအမိန္႕မ်ားထဲမွ ကၽြန္ေတာ္သေဘာထားႏွင့္ ကုိက္ညီေသာ အခ်က္မ်ားေတြ႕ပါက ေနာင္တြင္လည္း ေထာက္ခံရန္ ေႏွာင့္ေႏွးျဖင္း ရွိမည္မဟုတ္ပါ။ ထုိ႕အတူ ကၽြန္ေတာ္သည္ ေမာင္သာႏုိးဆန္႕က်င္ေရး သမား၊ ျမဇင္ဆန္႕က်င္ေရးသမား၊ ဘယ္သူဘယ္၀ါ ဆန္႕က်င္ေရးသမားလည္းမဟုတ္ပါ။ ထုိ႕အတူ ဘယ္သူဘယ္၀ါကုိ မွလည္း ပုဂၢိဳလ္ေရးဆည္းကပ္ကုိးကြယ္မႈရွိသူ မဟုတ္ပါ။ ထုိ႕ေၾကာင့္ စာေပအယူအဆတစ္ရပ္ကုိ ကၽြန္ေတာ္ေျပာဆုိျခင္း သည္ ဆႏၵစြဲကင္းကင္း၊ ကတိတရားလုိက္စားမႈကင္းကင္းျဖင့္သာ ေျပာဆုိျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ့္ကုိယ္ကၽြန္ေတာ္ ယုံၾကည္ပါသည္။
၃။         ကၽြန္ေတာ့္ေဆာင္းပါးမ်ားႏွင့္ပတ္သတ္၍ တုံ႕ျပန္မႈအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိခဲ့ပါသည္။ ေထာက္ခံသူမ်ားေရာ၊ ကန္႕ကြက္သူမ်ား ကုိပါ ေလးစားပါသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ သေဘာထားကြဲလြဲခြင့္ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ျပန္လည္ေခ်ပရန္ မရည္ရြယ္ပါ။ အဘယ့္ ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ကၽြန္ေတာ္သည္ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လုံး ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ပတ္သတ္သည့္ တျခားသူမ်ား၏ ထင္ျမင္ခ်က္မ်ားကုိ ဘယ္ေသာအခါကမွ အေလးထား ဂရုစုိက္ေလ့မရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ (ထင္ျမင္ခ်က္ဆုိရာ၌ အေကာင္းေရာအဆုိးပါ ပါ၀င္ပါသည္။)
            ထုိ႕ေၾကာင့္ ကန္႕ကြက္သူမ်ားအေနျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္၏ ျပန္လည္ေဆြးေႏြးမႈကုိ မေမွ်ာ္လင့္ၾကေစခ်င္ပါ။ တခ်ဳိ႕ ကန္႕ကြက္ခ်က္မ်ားကုိ ကၽြန္ေတာ္တဆင့္စကားသာ ၾကားရျခငး္ျဖစ္၍ ရွာေဖြဖတ္႐ႈမိျခင္းပင္မရွိပါ။ တခ်ဳိဳ႕ကန္႕ကြက္ခ်က္ မ်ားမွာ ကၽြန္ေတာ္တင္ျပေနေသာ ေမာ္ဒန္အယူအဆပုိင္းဆုိင္ရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္ျခင္းပင္မရွိပါ။ တခ်ဳိ႕ကန္႕ကြက္ခ်က္မ်ား မွာ ကၽြန္ေတာ္၏တင္ျပမႈအားလုံးကုိ ၿခံဳငုံနားမလည္ေသးေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ နားလည္မႈလြဲေနေသာေၾကာင့္လည္း ေကာင္း ျဖစ္ေပၚေစရသည္ဟု ျမင္ပါသည္။
            ေဆြးေႏြးမႈဆုိေသာ စကားလုံးကုိ ကၽြန္ေတာ္မယုံၾကည္ပါ။ ထုိစကားလုံးမွာ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အျပန္အလွန္ ဆရာ ႀကီးလုပ္ျခင္းဆုိေသာသေဘာထားကုိ ကတၱီပါအိတ္စြပ္ထားျခင္းဟုသာ ျမင္ပါသည္။ ေနာက္ေဆြးေႏြးၾကသည္ဆုိျခင္းမွာ သူ႕အယူအဆ၊ ကုိယ့္အယူအဆ ႏွစ္ဖက္မျပည့္စုံၾကေသာ လူမ်ား၏ ကိစၥဟုသာ နားလည္ပါသည္။ထုိလူမ်ားအတြက္မူ စုေပါင္းစပ္ေပါင္း အယူအဆတစ္ခု ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္လာႏုိင္ပါလိမ့္မည္။ ကၽြန္ေတာ္အေနႏွင့္မူ ကုိယ့္အယူအဆႏွင့္ ပတ္သတ္၍ တျခားတစ္ပါးေသာ ေဆြးေႏြးဖက္မ်ားထံမွ နည္းနာခံ မွတ္သားနာယူရန္ အေၾကာင္းတစ္စုံတစ္ရာမရွိဟု ယုံၾကည္သူျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ဤေဆာင္းပါးမ်ားကုိလည္း ေဆြးေႏြးသည္ဟု မယူဆဘဲ အယူအဆတစ္ရပ္ကုိ (လက္ခံျခင္း၊ လက္မခံျခင္းသည္ အေၾကာင္းမဟုတ္) တင္ျပေနျခင္းျဖစ္သည္ဟုသာ မွတ္ယူဖတ္႐ႈၾကေစလုိပါသည္။
၄။         လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ကာလအေတာ္ၾကာၾကာက ေမာ္ဒန္ပန္းခ်ီဆရာ ဆရာေပၚဦးသက္သည္လည္း သူ႕အႏုပညာႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ကန္႕ကြက္ဆန္႕က်င္သူမ်ားကုိ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရဟန္တူပါသည္။ သူသည္ သူ႕ဆရာပန္းခ်ီဆရာႀကီး ဦးခင္ေမာင္ (ဘဏ္)ထံသုိ႕ စာလွမ္းေရးကား အေျဖေတာင္းဖူးပါသည္။ ၂၁-၂-၁၉၈၂ ေန႕စြဲျဖင့္ ဦးခင္ေမာင္(ဘဏ္) ျပန္ၾကားလုိက္ ေသာ စာမွာ ေမာ္ဒန္စာေပ ယေန႕ရင္ဆုိင္ေနရေသာ ျပႆနာႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ သူ႕ သေဘာထားကုိ သေဘာက်ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း ျပန္လည္တင္ျပခ်င္ပါသည္။
            သူ႕စာမွာ . . .
            “ေမာင္ေပၚဦးထံမွ ၉-၂-၈၂ေန႕စြဲပါ စာကုိ ရရွိျပန္ၾကားအပ္ပါသည္။
          ေခတ္သစ္ပန္းခ်ီကုိ တုိတုိတုတ္တုတ္နဲ႕ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ပန္းခ်ီဖုိးသုညေတြကုိ ျမန္ျမန္သိေအာင္ ေျပာစမ္းပါ ဆုိရင္ အေကာင္းဆုံးကေတာ့ ‘သိဘူး’လုိ႕ တစ္ခြန္းတည္း ေျပာလုိက္ေစခ်င္တယ္။ ေမာင္ေပၚဦးအတြက္ စိတ္ခ်မ္းသာသြား မယ္။ ကုိယ့္အလုပ္လည္း မပ်က္ေတာ့ဘူး၊ ေမာင္ေပၚဦးဟာ တရားသမားတစ္ေယာက္ပဲ၊ သူမ်ားအတြက္ ဒုကၡအပုိမယူပါနဲ႕ သူမ်ားအထင္ေသးမွာကုိလည္း မစဥ္းစားနဲ႕ေတာ့။
          ခုလုိေရးတဲ့အတြက္ ဆရာ့ကုိ စိတ္မခုေစခ်င္ဘူး။ ေမာင္ေပၚဦး ေစတနာ၊ ေမတၱာကုိ နားလည္ပါတယ္။ တစ္ခါ တည္းေရး႐ုံနဲ႕ ၿပီးမွာမဟုတ္၊ ႏွစ္ခါလည္းမၿပီး။ ေျပာ႐ုံနဲ႕မၿပီး၊ ေရးျပစရာေတြလည္း အမ်ားႀကီး။ ဥပမာေတြ အမ်ားႀကီး။ Religion တစ္ခုအေျပာင္းအလဲလုပ္ရသလုိပဲ၊ ေစာေစာက ရပ္ထားရင္ သက္သာမယ္”
                        ကမၻာေခတ္ေပၚပန္းခ်ီ၀ါဒမ်ားကုိ အင္မတန္ႏွံ႕စပ္သည္ဆုိေသာ ပန္းခ်ီဆရာႀကီးတစ္ဦး ထုိသေဘာကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ အတုယူၾကရမည္ ထင္ပါသည္။
၅။         တကယ္ေတာ့ ေမာ္ဒန္အႏုပညာဆုိသည္မွာ ပင္လယ္ႀကီးႏွင့္ တူပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ သိမီေလ့လာႏုိင္သမွ်မွာ ထုိပင္လယ္ႀကီးမွ အေငြ႕ပ်ံေသာ မုိးတိမ္စုိင္ငယ္မွ်သာ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ျပန္လည္ေပးႏုိင္သမွ်မွာ လည္း ပင္လယ္ေလာက္ႀကီးေလာက္မဟုတ္ဘဲ မုိးစက္မုိးေပါက္ေလာက္သာ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ထုိမုိးစက္မုိးေပါက္ကုိလည္း မုိးေရခံသူထံတြင္ရွိေသာ အတုိင္းအတာပမာဏအရသာ ကြဲျပားစြာရၾကပါလိမ့္မည္။ တုိင္ကီျဖင့္ခံသူက တုိင္ကီေလာက္၊ စဥ့္အုိး၊ အင္တုံျဖင့္ခံသူကလည္း ထုိမွ်ေလာက္၊ ခ်ဳိင့္ပုံးခြက္ျဖင့္ခံသူကလည္း ထုိမွ်ေလာက္သာ ရၾကပါလိမ့္မည္။ ေမာ္ဒန္ အႏုပညာအေၾကာင္း နားလည္လုိလွ်င္ (ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြး ေျပာၾကားလုိလွ်င္) ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ကလည္း ေမာ္ဒန္အႏုပညာ ျဖင့္ပတ္သတ္၍ ေရးသားထားသည့္ ႏုိင္ငံတကာစာအုပ္စာတမ္းမ်ားကုိ ေလ့လာဆည္းပူးထားေသာ အခံ ထုိက္သင့္ သေလာက္ရွိဖုိ႕ လုိပါလိမ့္မည္။ သုိ႕မဟုတ္လွ်င္ေတာ့ မုိးစက္မုိးေပါက္ကုိ လက္ဖ၀ါးျဖင့္ ခံသူပမာသာ ျဖစ္၍ေနလိမ့္မည္ ထင္ပါသည္။

ေမာ္ဒန္ရွင္းတမ္း
[က]
            ယေန႕ ျမန္မာစာေပေလာကတြင္ လတ္တေလာ အျငင္းပြားဖြယ္ အရွိဆုံး ျပႆနာမွာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာျပႆနာ ျဖစ္သည္။ စနစ္တက်ေလ့လာသူ၊ စနစ္တက်ေျပာဆုိသူဟူ၍ မရွိေတာ့ဘဲ ေမာ္ဒန္စင္ေတာ္ႀကီးမွာ ရေသ့ရွစ္ေသာင္း ယိမ္းကရာေနရာျဖစ္၍ေနပါေတာ့သည္။
            အမွန္အတုိင္း၀န္ခံရလွ်င္ ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ ဤလုိကိစၥမ်ဳိးတြင္ပါ၀င္ပတ္သတ္လုိျခင္းမရွိပါ။ အျငင္းအခုံျဖစ္ႏုိင္ သည့္ သေဘာတရားကိစၥမ်ားထက္ ကုိယ့္အယူအဆနဲ႕ကုိယ္ ပုိင္ပုိင္ႏုိင္ႏုိင္ကဗ်ာေရးျခင္း ၀တၳဳေရးျခင္း၌သာ ေမြ႕ေလ်ာ္ေန လုိပါသည္။ မလႊဲသာ၍ ေျပာမည္ႀကံေတာ့လည္း ငါမွ၀င္မရွင္းလွ်င္ မျဖစ္ဟူေသာ အျမင္ျဖင့္ မိမိအတၱကုိ တံခြန္ထူရန္ ႀကိဳး စားျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း သိၾကေစလုိပါသည္။
            အယူအဆကိစၥမ်ားကုိ ေျပာဆုိရာ၌ တိက်ျပတ္သားစြာ ေျပာဆုိရေသာ သေဘာသဘာ၀ရွိပါသည္။ (ထုိသုိ႕ ေျပာမွလည္း ရွင္းလင္းပါမည္။) ထုိသုိ႕ေျပာရာ၌ ဓမၼဓိ႒ာန္သေဘာကုိသာ ဦးတည္ေျပာပါသည္။ မလႊဲမေရွာင္သာ၍ အမည္ နာမတခ်ဳိ႕ကုိ ထုတ္ေဖာ္သုံးစြဲလုိက္ရေသာ္လည္း မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ ပုဂၢဳိလ္ေရးအရ ေစာ္ကားလုိျခင္း၊ ပုတ္ခတ္ထိပါးလုိျခင္း မရွိေၾကာင္း ေရွးဦးစကား ေျပာၾကားလုိပါသည္။
            ကၽြန္ေတာ့္သေဘာေျပာရလွ်င္ ေမာ္ဒန္ျပႆနာမွာ အလုပ္မရွိ အလုပ္ရွာေနေသာ ကိစၥမ်ားသာျဖစ္ပါသည္။ ပစ္တုိင္းေထာင္႐ုပ္ႀကိဳး႐ႈပ္ေနၾကေသာ ျပႆနာျဖစ္ပါသည္။ ထုိကဲ့သုိ႕ျဖစ္ရေသာအေၾကာင္းကုိ ဆန္းစစ္ေသာအခါ အရင္း ခံအျဖစ္ ေအာက္ပါ အေၾကာင္းအခ်က္အလက္မ်ားကုိ ေတြ႕ရပါသည္။
(၁) ယေန႕ေခတ္ေပၚကဗ်ာေရးေနသူ၊ ေရးလုိသူဆုိေသာ လူငယ္အမ်ားစုသည္ ေလ့လာစရာမ်ားကုိ ကုိယ္တုိင္   ကုိယ္က် ထဲထဲ၀င္၀င္ မေလ့လာဘဲ ေလသံၾကား ဖမ္းတရားနာကာ အလြယ္တကူ ႏုိ႕သက္ခံစုိ႕လုိျခင္း။
(၂) မူလက ဤေခတ္ေပၚ၀ါဒဆုိသည္ကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မ်ဳိးေစ့ခ်ေပးခဲ့သည္ဟု ဆုိႏုိင္ေသာ ပုဂၢဳိလ္တခ်ဳိ႕က ေက်ာခုိင္းစြန္႕ခြာသြားၾကျခင္း။
(၃) ပုဂၢဳိလ္တခ်ဳိ႕ကမူ ဖုိးသူေတာ္မ်က္စိလည္ေလ ဆြမ္းဆန္ပုိရေလဆုိေသာ ေစတနာျဖင့္ ကုိယ္တုိင္ ေ၀့လည္ ေၾကာင္ပတ္ ျဖစ္ေနျခင္း။
(၄) ယခင္က ဤျပႆနာႏွင့္ ကင္းကင္းကြာကြာ ေနခဲ့ေသာ ပုဂၢဳိလ္တခ်ဳိ႕က သူတုိ႕ၾသဇာကုိ အသုံးခ်ကာ ခါေတာ္မွီလက္လြတ္စပယ္ ေကာက္ခ်က္ခ်လာျခင္း။
(၅) စာေပေလာကတြင္ သီတင္းကၽြတ္ ေျဗာက္အုိးေဖာက္ခ်င္ေသာ ကေလးစိတ္ဓာတ္မ်ဳိးျဖင့္ ပြဲဆူလွ်င္ ေပ်ာ္စရာ ေကာင္းသည္ဟု ယူဆေသာလူတခ်ဳိ႕က ျပႆနာမရွိ ျပႆနာရွာျခင္း။
(ဥပမာ- ကာရန္မဲ့၊ မမဲ့ကိစၥ)
ဤအခ်က္မ်ားကုိ တစ္ခုခ်င္း ရွင္းလင္းပါမည္။

[ခ]
            (၁) ‘ေခတ္ေပၚကဗ်ာ’ ဆုိေသာစကားလုံး ျမန္မာစာေပေလာကတြင္ ေခတ္စားလာခဲ့သည္မွာ ၁၉၇၀ခုႏွစ္တ၀ုိက္ ကျဖစ္၍ ၂၅ႏွစ္ခန္႕သာရွိေသးရာ စာေပသမုိင္းတစ္ခု၏ကာလႏွင့္ တြက္ဆလွ်င္ လွ်ပ္တစ္ျပက္မွ်သာ ဆုိႏုိင္ပါသည္။ သိလုိသူတခ်ဳိ႕ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ေလ့လာလုိပါက အလြယ္တကူ ေလ့လာႏုိင္ပါသည္။ ထုိထက္ ေခတ္ေပၚ၀ါဒ ပုိမုိက်ယ္ျပန္႕စြာသိလုိလွ်င္ ေျခရာေကာက္စရာ ကမၻာ့စာေပ အႏုပညာလက္ရာမ်ား၊ သီအုိရီက်မ္းမ်ား၊ ရသေဗဒက်မ္းမ်ား ျမန္မာျပည္တြင္ ေျမာက္ျမားစြာရွိပါသည္။ (ဤေနရာတြင္ သရဖူမဂၢဇင္း ‘တဒဂၤေကာက္ေၾကာင္း’၌ ဟိန္းလတ္ေျပာခဲ့ေသာ ေခတ္ေပၚအႏုပညာရပ္ အားလုံးကုိ တီးေခါက္မိရမည္ ဆုိေသာစကားကုိ အႂကြင္းမဲ့ေထာက္ခံပါသည္။) ဥစၥာရင္လုိ ဥစၥာရင္ ခဲရပါမည္။
            သုိ႕ေသာ္ ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆရာ အမည္ခံလုိေသာ လူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားပင္ ထုိကဲ့သုိ႕ေလ့လာရန္ စိတ္ရွည္ဇြဲသန္ျခင္း မရွိၾက။ စမူဆာေၾကာ္တတ္ဖုိ႕ေလာက္ပင္ ခက္ခက္ခဲခဲသင္လုိက္ရသည္မရွိဘဲ နတ္ေရကန္ထဲ ခုန္ခ် လုိက္သလုိ တမုဟုတ္ခ်င္း ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆရာျဖစ္ကုန္ၾကေတာ့သည္။(ေခတ္ေပၚကဗ်ာအတုမ်ား ေျမာက္ျမားစြာ ထြက္ေပၚေနျခင္းက ဤအခ်က္ကုိ သက္ေသခံေနပါသည္။)
            အဆုိးဆုံးမွာ ထုိအထဲမွတခ်ဳိ႕က တစ္စြန္းတစ္စအသိႏွင့္ပင္ မ်က္ကန္းတေစၦမေၾကာက္ တတ္ေယာင္ကား၊ ထင္ရာ ျမင္ရာ ၀င္ေရာက္ေျပာဆုိၾကသည္မွာ ထုိကိစၥကုိ ၾကာေလရွင္းရခက္ေလ ျဖစ္လာပါေတာ့သည္။
            (၂) ၁၉၆၈ကျဖစ္သည္။ ကဗ်ာကုိ စိတ္၀င္စားေသာ ေဆာင္းပါးရွင္ျမဇင္က “ေခတ္ေပၚကဗ်ာ ေၾကညာစာတမ္း” ဟူေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ကုိ(ေငြတာရီတြင္ထင္ပါသည္) ေရးခဲ့ပါသည္။ ပထမဆုံးစတင္ေတြ႕ရေသာ အသုံးအႏႈန္းျဖစ္ ကာ Modern Poetry ဆုိေသာ အဂၤလိပ္စကားလုံးကုိ ျမန္မာမႈျပဳထားျခင္းျဖစ္သည္။ ေနာင္တြင္ ကဗ်ာနရီႏွင့္ နိမိတ္ပုံဆုိ ေသာ စာအုပ္တစ္အုပ္ထုတ္ခဲ့သည္။ ထုိ႕ေနာက္တြင္ေတာ့ ျမဇင္သည္ ျမန္မာေခတ္ေပၚကဗ်ာကဗ်ာဆုိေသာ စာအုပ္ တစ္အုပ္ကုိ စုစည္းထုတ္ေ၀၍ ေက်ာခုိင္းသြားခဲ့ပါသည္။ သူစီစဥ္ေသာ ထုိစာအုပ္ထဲတြင္ပါ၀င္သည့္ သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္း အစ ပ်ဥ္းမနားေမာင္နီသင္း အဆုံး ကဗ်ာဆရာမ်ားမွာ ႐ုိမန္တစ္ႏွင့္ နီ႐ုိ႐ုိမန္တစ္၀ါဒီမ်ားသာျဖစ္သည္။ (သူက ကုန္ေဘာင္ ေခတ္ေႏွာင္းပုိင္း အခ်ဳပ္တန္းဆရာေဖေနာက္မွ ျဖစ္ေသာ ကဗ်ာဆရာမ်ားထဲတြင္ နီ႐ုိ႐ုိမန္တစ္အဆင့္အထိသာ လက္ခံ ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းသာျဖစ္ခဲ့ပါသည္။)
            (၃) ေရွ႕ဆင့္ေနာက္ဆင့္ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္ ေမာင္သာႏုိး၏ ထင္း႐ွဴးပင္ရိပ္ အေနာက္တုိင္းကဗ်ာ ဘာသာျပန္ မ်ားကုိ စုစည္းထုတ္ေ၀သည့္စာအုပ္မွာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကုိ စိတ္၀င္စားေသာ ထုိစဥ္က လူငယ္ထုေပၚႀကီးမားစြာ ၾသဇာ႐ုိက္ ခဲ့ပါသည္။ သူက ေခတ္ေပၚကဗ်ာဟု မသုံးဘဲ မူရင္းအသံကုိ ဖလွယ္ကာ ေမာ္ဒန္ေပၚယဲ့ထရီဟု သုံးစြဲခဲ့ပါသည္။ တရား ကုိယ္မကြဲပါက အေခၚအေ၀ၚကြဲျပားျခင္းမွာ ျပႆနာတစ္စုံတစ္ရာမရွိပါ။
            အေနာက္တုိင္းကဗ်ာသမုိင္းေၾကာင္း တစ္စိတ္တစ္ေဒသကုိ သိခြင့္ရသည့္အတြက္ ေမာင္သာႏုိးကုိ ေက်းဇူးတင္ စရာ ေကာင္းပါသည္။ သုိ႕ေသာ္ ထုိစာအုပ္ထဲမွ ကဗ်ာဆရာ အမ်ားစုမွာ အစဥ္အလာ (ဂႏၳ၀င္)ႏွင့္ ရုိမန္တစ္၀ါဒီေတြသာ ျဖစ္ေနပါသည္။ (ဥပမာ- ရွိတ္စပီးယား၊ ၀ီလ်ံ၀စ္စ္၀တ္၊ ၀ီလ်ံဘလိတ္၊ ဂၽြန္ကိ၊ ဘုိင္ရြန္၊ ရွယ္လီ) ဘုိ႕ဒလဲယားအပါအ၀င္ က်န္လူမ်ား အသုံးျပဳခဲ့သည့္ ကဗ်ာ၀ါဒဟူသည္မွာလည္း (သေကၤတ၊ ဆာရီရယ္လစ္) ထုိစာအုပ္မထြက္ ေပၚမီ ႏွစ္မ်ားစြာ ကပင္ေခတ္ကုန္ဆုံးကာ ဖုန္တက္ေနေသာ အယူအဆမ်ားသာျဖစ္သည္။ တကယ္ေတာ့ ေမာ္ဒန္သမားမ်ားျဖစ္သည့္ ပင္ဂြင္းတုိက္ထုတ္ ေမာ္ဒန္ဥေရာပကဗ်ာဆရာမ်ားအတြဲထဲမွ အေရးမပါေသာ ယက္တူရွင္ကုိ တစ္ေယာက္သာပါသည္ကုိ ေတြ႕ရပါသည္။ အင္မတန္အေရးႀကီးေသာ ဟုိးလဗ္၊ ဇင္ေဘာႏ်ဴးဟားဗစ္၊ အာဇင္ဘာဂ်ာ၊ ပုိးပါးကြာစီမုိဒုိ၊ အကၡမာတုိးဗား၊ ပရဲဘက္၊ ယဲနစ္ရစ္စ္စုိး၊ ဂန္သာဂရပ္ စသည္တုိ႕မပါပါ။
            သူက ထင္းရွဴးပင္ရိပ္ကဗ်ာထဲပါ ကဗ်ာမ်ားအတုိင္း ျမန္မာကဗ်ာဆရာမ်ား လုိက္လံေရးၾကရန္ မရည္ရြယ္ေသာ္ လည္း ျမန္မာကဗ်ာဆရာမ်ားကမူ ထုိစာအုပ္ပါ ကဗ်ာမ်ားကုိ စံထား၍ ျမန္မာေမာ္ဒန္ကဗ်ာမ်ားကုိ ေရးထုတ္ပါေတာ့သည္။ သည္ေတာ့မွ အေၾကာင္းေၾကာင္းေသာ အေၾကာင္းေၾကာင္းမ်ားကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ေမာင္သာႏုိးက ေမာ္ဒန္ေခတ္ ကုန္ဆုံး သြားၿပီဟု ေႂကြးေၾကာ္ခဲ့ပါသည္။ ဇာတ္ရည္မလည္ေသာ ျမန္မာကဗ်ာဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အုိးတုိးအ,တႏွင့္ ခြက် ကုန္ပါေတာ့သည္။
            အမွန္စင္စစ္ ကမၻာတြင္ ကုန္ဆုံးသြားေသာ ေမာ္ဒန္၀ါဒဆုိသည္မွာ ထင္းရွဴးပင္ရိပ္စာအုပ္ထဲတြင္ပါ၀င္ေသာ အမွန္ လြန္၀ါဒ၊ သေကၤတ၀ါဒ၊ ဒါဒါ၀ါဒ စသည့္၀ါဒမ်ားသာျဖစ္ပါသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ယေန႕ေခတ္တုိင္ ေႏွာင္းေခတ္ေပၚ၀ါဒီမ်ား ျဖစ္ေသာ ျပင္သစ္က Master of Plain ေခၚသည့္ ပရဲဗတ္၏ Neo Sur realism, Political Scientist poet ဟုေခၚၾကေသာ ဟုိးလပ္ႏွင့္ ဂ်ာမာန္မွ အက္ဇင္ဘာဂ်ာတုိ႕၏ Anti-Literary-Poems, ဂန္သာဂရပ္စ္၏ Super-realism, အလန္းဂင္းစဘတ္ တုိ႕၏ ဘိမ်ဳိးဆက္သစ္ကဗ်ာမ်ား၊ အေမရိကန္မွပင္ စပုိက္မစ္စလီဂန္၏ Pop Poetry ျပင္သစ္မွ Guilevic ၏ Graphic Poetry စသျဖင့္ ကဗ်ာအယူအဆမ်ားစြာ ျဖစ္ထြန္းေနသည္မွာ ေလ့လာမကုန္ႏိုင္ဖြယ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။
            (၄) ဒဂုန္တာရာသည္ ယခင္ကာလတစ္ေလွ်ာက္လုံးတြင္ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ၀ါဒႏွင့္ပတ္သတ္၍ အကင္းပါးစြာ သူ၏ ထုံးစံအတုိင္း အျပစ္လြတ္ေအာင္ ေနထုိင္ခဲ့သူျဖစ္ပါသည္။ မုိးေ၀းကဗ်ာေခတ္တြင္ လူငယ္ေတြ ေလးလုံးစပ္ပုံစံကုိ ဖ်က္၍ ကာရန္လြတ္ေရးေနေသာအခါတြင္လည္း ကာရန္မဲ့ခ်င္မဲ့၊ အဘိဓမၼာမမဲ့ေစနဲ႕ဟု လမ္းညႊန္ေပးခဲ့သူျဖစ္ပါသည္။ သူဆုိလုိ ေသာ အဘိဓမၼာဆုိသည္မွာ တာရာေခတ္က ေမြးထုတ္ခဲ့ေသာ စာေပသစ္အယူအဆျဖစ္သည္။ အႏုပညာသည္  ျပည္သူ႕ အတြက္ ဆုိေသာ အယူအဆကုိပင္ ညႊန္းဆုိျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သူ႕အလုပ္မွန္ အေျပာမွန္ကိစၥပင္ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႕ေသာ္ မၾကာလွေသာ ႏွစ္ပုိင္းကမူ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာႏွင့္ပတ္သတ္၍ စပ္စုရာမွ ေကာက္ခ်က္တစ္ခုဆြဲလာပါေတာ့သည္။ ေမာ္ဒန္ဆုိ သည္မွာ ေခတ္ၿပိဳင္၀ါဒျဖစ္သည္ဆုိေသာ အဆုိျဖစ္၏။ ကာရံမပါ ကဗ်ာမျဖစ္ဟု ေျပာဆုိလာေတာ့သည္။ ဗဟု၀ါဒကုိ ၀ါဒ ျဖန္႕ေနရင္းကပင္ ကဗ်ာတြင္ကာရန္ရွိသည္ကုိသာ လက္ခံ၍ ကာရန္မဲ့ကုိ လက္မခံဟုဆုိေသာအခါ သူနားလည္ေသာ ဗဟု၀ါဒကုိ နားမလည္ႏုိင္ေအာင္ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။
            ေမာ္ဒန္၀ါဒႏွင့္ပတ္သတ္၍ သူေရးေသာေဆာင္းပါးေဟာင္းတစ္ပုဒ္တြင္ ေတြ႕ရသည္မွာ ဤသုိ႕ျဖစ္သည္။
            ပိေတာက္ပြင့္သစ္ ပထမေခတ္တြင္ ေအာင္ဘညိဳတုိ႕အုပ္စုသည္ ေမွာ္ဘီသုိ႕ မၾကာခဏေရာက္ေလ့ရွိသည္။ ေမွာ္ဘီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေရာက္တုိင္း ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆုိတာ ဘာလဲဟု ဒဂုန္တာရာကုိ ေမးေလ့ရွိသည္။ ထုိအခ်ိန္၌ ဒဂုန္ တာရာကား မ်က္စိေ၀ဒနာေၾကာင့္ စာမဖတ္ႏုိင္သည္မွာ ၾကာျမင့္ေနေလၿပီ။ ဒီေတာ့ သူကပင္ ေအာင္ဘညိဳတုိ႕ကုိ ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာဆုိတာ ဘယ္လုိဟာမ်ဳိးေတြလဲဟု ျပန္လွန္စပ္စုရေတာ့သည္။ ေနာက္ဆုံး ေအာင္ဘညိဳတုိ႕ ေျပာသမွ်ကုိ နားေထာင္ ၿပီးေသာအခါ ေကာက္ခ်က္တစ္ခုခ်လုိက္သည္။ ထုိေကာက္ခ်က္မွာ ‘ေၾသာ္ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဆုိသည္ကား ေခတ္ၿပိဳင္၀ါဒကုိး’ ဟူေသာ အဆုိျဖစ္သည္။ ထုိစကားႏွင့္အတူ ေခတ္ၿပိဳင္ခံစားမႈဆုိေသာ စကားလည္း ေခတ္စားလာပါသည္။ သူ႕ၾသဇာသက္ ေရာက္ေသာ လူငယ္မ်ားက ဆင့္ကဲဆင့္ကဲ လက္ခံသုံးစြဲရာမွ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဆုိေသာ စကားလုံးမွာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာဟူ ေသာအသုံးျဖင့္ အေျခက်ေနၿပီးကာမွ မလုိခ်င္ဘဲ ထပ္ရေသာမယားငယ္လုိ ေခတ္ၿပိဳင္၊ ေခတ္ၿပိဳင္ခံစားမႈစေသာ စကားလုံး မ်ားႏွင့္ ႐ႈပ္ေထြးလာရျပန္ေတာ့သည္။
            အမွန္ေတာ့ ေခတ္ၿပိဳင္ (contemporaneously) ဆုိသည္မွာ အခ်ိန္ကလာသက္သက္ကုိသာ ဆုိလုိေသာ စကား ျဖစ္၍ အာရုံခံစားမႈႏွင့္မသက္ဆုိင္ပါ။ Contermporary ဆုိသည္မွာ တစ္ေခတ္တည္း ျဖစ္ျခငး္ဟူေသာ အနက္အဓိပၸာယ္ ထြက္၍ေနပါသည္။ (ဥပမာ - ဒဂုန္တာရာသည္ၾကည္ေအး၊ ဂုဏ္၀င္းတုိ႕ႏွင္ ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္၍ ကၽြန္ေတာ္သည္ ေအာင္ခ်ိမ့္၊ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္တုိ႕ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္ပါသည္။)
            ေခတ္ေပၚကဗ်ာတြင္ အေရးႀကီးေသာစကားလုံးမွာ ေခတ္ေပၚအာ႐ုံ ခံစားမႈ (Modern- sensibility) ျဖစ္ပါသည္။ ေခတ္ၿပိဳင္ခံစားမႈ မဟုတ္ပါ။ ေမာ္ဒန္ေခတ္ဦးက ထုတ္ေ၀ေသာ ကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္၏ အမွာစာတြင္ မင္းလွညႊန္႕ၾကဴးက ေခတ္ေပၚအာရုံခံစားမႈ ဟူေသာ စကားလုံးကုိပဲ ေဖာ္ထုတ္သုံးစြဲခဲ့ပါသည္။ ထုိစကားလုံးမွာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာျဖစ္ထြန္းေရး တြင္ ေသာ့ခ်က္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေနာက္လူတုိ႕ မ်က္ေျချပတ္ခဲ့ၾကပါသည္။ (ထုိစဥ္ကလည္း အဓိကမဟုတ္ေသာ ကာရန္မဲ့ ျပႆနာမွာ ေရွ႕တန္းသုိ႕ ေရာက္ရွိသြားပါေတာ့သည္။) မင္းလွညႊန္႕ၾကဴးက အမွာစာတြင္ ၿမိဳ႕ျပႏွင့္ေက်းလက္အာရုံခံစားပုံ သိသိသာသာ မကြဲျပားေတာ့ေၾကာင္းသာ ေရးသားသြားပါသည္။
            ေခတ္ေပၚအာရုံခံစားမႈသည္ ေခတ္ေပၚလူ႕အဖြဲ႕အစည္း (modern civilization) တြင္းရွိ ေခတ္ေပၚလူသားထံမွ ေခတ္ေပၚအႏုပညာလက္ရာကုိ ထြက္ေပၚေစသည့္ အရင္းခံအေၾကာင္းတရားျဖစ္သည္။ သတင္းပုိ႕ၿဂိဳဟ္တု၊ ႀကိဳးမဲ့ေၾကး နန္း၊ ဆယ္လူလာဖုန္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ က်ည္ဆန္ရထား အသံထက္ျမန္ေသာေလယာဥ္ စသည့္ အေ၀းဆက္သြယ္မႈစံနစ္ (Telecommunication) တုိးတက္ေကာင္းမြန္လာသည္ႏွင့္အမွ် လူတုိ႕၏ကမၻာ (သုိ႕) အခ်ိန္ႏွင့္ေနရာ (Time & space) သည္လည္း တုိးတက္က်ဳံ႕၀င္လ်က္ရွိပါသည္။ ယခုအခါ တစ္ရွိန္ထုိး တုိးတက္လာေသာ အီလက္ထရြန္းနစ္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ဆန္းျပားေသာ တကၠႏုိလုိဂ်ီနည္းပညာမ်ားေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးကုိ စက္မႈလြန္ေခတ္ထဲ ေရာက္သြားသည္ဟု ဆုိၾကေလသည္။ ထုိအေျခအေနမ်ားႏွင့္ ကုိက္ညီေအာင္ အႏုပညာသည္လည္း ေျပာင္းလဲလုိက္ပါရေပမည္။ မေျပာင္းလဲပါက လူမ်ား၏ ေခတ္ေပၚအာရုံခံစားမႈႏွင့္ စည္း၀ါးမကုိက္ညီျခင္းေၾကာင့္ အႏုပညာသည္ တျခားေသာေခတ္ေပၚအာရုံ ႐ုပ္၀တၳဳပစၥည္းမ်ား ၏ ၀ါးမ်ဳိးျခင္းခံရကာ က်ဆုံးရမည္မွာ မလြဲေသခ်ာပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။
            (၅) ပြဲၿပီးမီးေသျဖစ္ရာမွ ျပန္လည္ဆူပြက္လာေသာ တျခားေမာ္ဒန္ကဗ်ာကိစၥမွာ ကာရန္မဲ့ျပႆနာပင္ ျဖစ္ပါ သည္။ ကာရန္မဲ့ျခင္းဆုိသည္မွာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ၏ ၀ိေသသလကၡဏာတစ္ရပ္ မဟုတ္ပါ။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာတစ္ပုဒ္ျဖစ္ရန္ ေပါင္းစုံေနေသာ အေၾကာင္းအခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာထဲမွ သာမညအေၾကာင္းအခ်က္ တစ္ခုမွ်သာျဖစ္ပါသည္။
            ေခတ္ေပၚကဗ်ာ ေပၚထြန္းစက ေခတ္ေပၚကဗ်ာအေၾကာင္း ေကာင္းစြာနားမလည္ေသာ လူတခ်ဳိ႕က ထင္သာ ျမင္လြယ္ေသာ အခ်က္ျဖစ္သည့္ ကာရန္မဲ့ျခင္းကုိၾကည့္ကာ “ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆုိတာ ကာရန္မဲ့ကဗ်ာကုိ ေခၚတာပဲ”ဟု ကင္းပြန္းတပ္ခဲ့သည့္ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ စြပ္စြဲခ်က္တစ္ခုသာျဖစ္ပါသည္။ မိမိကုိယ္မိမိ ေခတ္ေပၚကဗ်ာေရးသူဟု ဆုိၾကေသာ အတုတခ်ဳိ႕ကလည္း ထုိစကားကုိပင္ အလြယ္တကူလက္ခံကာ. . .သံေယာင္လုိက္ေအာ္ခဲ့ၾကသည္။ (ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ ကဗ်ာေရးေသာအခါ ကာရန္အေၾကာင္းကုိ အနည္းငယ္မွ်ပင္ ထည့္သြင္းမစဥ္းစားခဲ့ေပ။ ေဆြးေႏြးျငင္းခုံစရာဟုလည္း မျမင္ ေခ်။)
            ယခုအခါ ထုိျပႆနာကုိပင္ အစေကာက္လာၾကျပန္သည္။ ရစ္သမ္ႏွင့္ နရီျပႆနာပါ ေရာေထြးလာ၏။ ရစ္သမ္ မွာ အႏုပညာရပ္တုိင္းတြင္ရွိေသာ ေျပျပစ္ညီညြတ္မႈႏွင့္ ဟန္ခ်က္ကုိ ညႊန္းဆုိသည္။ Rhythm မွာ စီးဆင္းမႈ (Flow)ႏွင့္ပတ္ သတ္၍ နရီ(Timing)က အရွိန္အဟုန္ (Tempo)ႏွင့္ ပတ္သတ္ပါသည္။ ထုိသေဘာတရားမွာ ႐ုပ္ရွင္ အႏုပညာတြင္ ပုိ၍ ထင္ရွားပါသည္။

[ဂ]
            ျမန္မာကဗ်ာ ျဖစ္ေပၚမႈသမုိင္းတြင္ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ၏ တုိးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈမွာ ထူးျခားထင္ရွားလြန္းလွသည္ကုိ အသိအမွတ္ျပဳၾကရပါေတာ့မည္။
            အစဥ္အလာ ျမန္မာ့ကဗ်ာ( ဂႏၳ၀င္)ေလာင္းရိပ္မွ ေဖာက္ထြက္ခဲ့ေသာ ျမန္မာကဗ်ာသည္ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကာလ မတုိင္မီအေရးႀကီးေသာ အလွည့္အေျပာင္းႏွစ္ခု၊ သုိ႕မဟုတ္ အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ကုိ ျဖတ္ကူးခဲ့ရပါသည္။
            ပထမအဆင့္မွာ ေဇာ္ဂ်ီ၊ မင္းသု၀ဏ္တုိ႕၏ ေခတ္စမ္းကဗ်ာျဖစ္သည္။ ေခတ္စမ္းကဗ်ာႏွင့္ ဂႏၳ၀င္ကဗ်ာတုိ႕၏ အဓိကျခားနားခ်က္မွာ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ ခံစားမႈျဖစ္သည္။ ထီးဟန္နန္းဆန္ေသာအေၾကာင္းအရာမွ အရပ္ဆန္ေသာ သာမည အေၾကာင္းအရာဆီသုိ႕ ကဗ်ာဆရာမ်ား အာရုံစူးစုိက္ခဲ့ၾကသည္။ ပုံသ႑ာန္မွာမူ ဂႏၳ၀င္ကဗ်ာေတြထဲမွပင္ ေလးလုံးစပ္ႏွင့္ ေလးခ်ဳိးပုံသ႑ာန္ကုိ ဆက္လက္ကုိင္စြဲခဲ့ၾကသည္။ (ျမန္မာဂႏၳ၀င္ကဗ်ာသမုိင္းသည္ကား ကဗ်ာပုံသ႑ာန္ မ်ား၏ သမုိင္းဟုပင္ သတ္မွတ္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ရတု၊ ရကန္၊ အဲ၊ အန္၊ လူးတား၊ ေဘာလည္၊ ေတးထပ္၊ ေလးခ်ဳိး၊ ေဒြးခ်ဳိး စသည့္ျဖင့္ ထူးေထြမ်ားေျမာင္လွေသာ ကဗ်ာေရးဖြဲ႕စပ္ထုံးတုိ႕ ထြန္းကားခဲ့ၾက၏။) ထုိအထဲမွ ေခတ္စမ္းသည္ ေလးလုံးစပ္ႏွင့္ ေလးခ်ဳိးပုံသ႑ာန္ ဆက္လက္သယ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ စာေပဆန္လြန္းေသာ အသုံးအႏႈန္း(အကြန္႕အညြန္႕) မ်ားမွ ေျပျပစ္ေသာ စကားေျပဟန္ကုိ ကုိင္စြဲေရးဖြဲ႕လာၾကသည္။ အေၾကာင္းအရာတြင္လည္း ဂႏၳ၀င္ထက္ လူထုႏွင့္ ပုိမုိ နီးစပ္လာႏုိင္သည္ဟု ဆုိႏုိင္ေလသည္။
            ဒုတိယအဆင့္အလွည့္အေျပာင္းတြင္ ဒဂုန္တာရာႏွင့္ အေပါင္းအသင္းတုိ႕၏ စာေပသစ္ျဖစ္၏။ ဒဂုန္တာရာႏွင့္ ၾကည္ေအးအပါအ၀င္ အေပါင္းအသင္းမ်ားသည္ ေရးဖြဲ႕ပုံစနစ္၌ ေခတ္ဆန္းက ဂႏၳ၀င္အေမြခံခဲ့ေသာ ေလးလုံးစပ္ႏွင့္ ေလးခ်ဳိးပုံသ႑ာန္ကုိပင္ ဆက္လက္ အေမြခံခဲ့သည္။ (ေဇာ္ဂ်ီေလးခ်ဳိးႏွင့္ ၾကည္ေအးေလးခ်ဳိးတုိ႕ ယွဥ္ၾကည့္ပါက အေပၚ ယံအသုံးအႏႈန္း ကြာျခားေသာ္လည္း ေလးခ်ဳိးဟူေသာ ပုံစံခြက္ထဲ က်ေရာက္ေနပုံမွာ အတူတူပင္ျဖစ္သည္။) စာေပသစ္က ျမန္မာကဗ်ာတြင္ ထပ္ဆင့္ေပးခဲ့ေသာ အဆင္တန္ဆာမွာ “အႏုပညာသည္ ျပည္သူ႕အတြက္ပင္ ျဖစ္ရမည္။” ဆုိေသာ သေဘာတရားသာျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ဤဒုတိယအဆင့္အလွည့္အေျပာင္းကုိ အယူအဆပုိင္းဆုိင္ရာ အေျပာင္း အလဲအျဖစ္ မွတ္ယူရမည္ျဖစ္ေလသည္။ အႏုပညာသည္ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးလက္နက္၊ အႏုပညာသည္ ႏုိင္ငံေရး၏ လက္ ေအာက္ခံ ျဖစ္သည္ဆုိေသာ ထုိ(စာေပသစ္)အယူအဆသည္ ထုိစဥ္ကပင္ ကန္႕ကြက္သူမ်ားရွိခဲ့ေသာ္လည္း မုိးေ၀ကဗ်ာ ေခတ္အထိ ထင္ရွားအားေကာင္းေနခဲ့၏။ ယေန႕ျမန္မာေခတ္ေပၚမွာမူ ထုိအဆင့္ႏွစ္ဆင့္လုံးကုိပင္ လုံး၀ဆန္႕က်င္ ပစ္ပယ္ ေလသည္။
            ထုိ႕ေၾကာင့္ပင္ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကုိ ထူးျခားထင္ရွားေသာ အေျပာင္းအလဲဟု ဆုိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ သည္ကား ျမန္မာကဗ်ာျဖစ္ေပၚတုိးတက္ရာတြင္ တတိယအလွည့္အေျပာင္းႏွင့္အေရးႀကီးေသာ အလွည့္အေျပာင္းပင္ ျဖစ္ေလသည္။
            ေခတ္ေပၚကဗ်ာသည္ ဂႏၳ၀င္ကဗ်ာ၏ အစဥ္အလာကုိ ဆက္ခံခဲ့ေသာ ေခတ္စမ္းႏွင့္ တာရာေခတ္၏ ေလးလုံးစပ္ ႏွင့္ေလးခ်ဳိးပုံသ႑ာန္ကုိ သာမက ကာရန္စနစ္ကုိပါ အတိအလင္း ျပတ္ျပတ္သားသား စြန္႕ပစ္လုိက္သည္။ တစ္ၿပိဳင္နက္ တည္းပင္ စာေပသစ္၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္ေသာ အႏုပညာသည္ ျပည္သူ႕အတြက္ဆုိေသာ အေတြးအေခၚကုိပါ စြန္႕ပစ္လုိက္ပါသည္။ (ေမာင္သင္းခုိင္ႏွင့္ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္တုိ႕၏ အင္တာဗ်ဴးမ်ားတြင္ ထုိအယူအဆကုိ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႕ျမင္ႏုိင္သည္။ ေမာင္သာႏုိးကုိယ္တုိင္ ကလည္း မာက္စ္၀ါဒကုိ စြန္႕ပစ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကာညာခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။)
            ဂႏၳ၀င္ေခတ္စမ္း စာေပသစ္တုိ႕ႏွင့္ လုံး၀လမ္းခြဲခဲ့ေသာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာသည္ အႀကီးမားဆုံးေသာ စြန္႕စားမႈႏွင့္ အႀကီးမားဆုံးေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႀကီးကုိ ျပဳလုပ္လုိက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ကာလကပင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ေကာင္းစြာ သေဘာေပါက္ခဲ့သည္။ ယေန႕ကာလသည္ကား အတိမ္းအေစာင္းမခံေသာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ အတြက္ အဆုံးအျဖတ္ကာလပင္ျဖစ္သည္။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာသမားတုိင္း ေတြေ၀မႈမရွိ ရဲရင့္ျပတ္သားၾကရပါမည္။ ကၽြန္ ေတာ္တုိ႕အေနႏွင့္မူ မည္သုိ႕ေသာ အသီးအပြင့္မွ မခံစားရေစကာမူ၊ မည္သုိ႕ေသာ အတားအဆီးႏွင့္ ႀကံဳရေစကာမူ ေခတ္ေပၚကဗ်ာသည္ကား ေနာက္ျပန္ဆုတ္စရာ မရွိေသာ အေျခအေနသုိ႕ ဆုိက္ေရာက္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားသထက္ ထင္ရွားလာေနပါေတာ့သည္။

သစၥာနီ
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

No comments:

Post a Comment